czwartek, 28 lipca 2011

Jak ochronić dom przed skutkami przepięć




Przepięcia, które pojawiają się w instalacji elektrycznej, mogą spowodować uszkodzenie, a nawet zniszczenie urządzeń elektrycznych, znajdujących się w domu. Zamontowanie ograniczników minimalizuje skutki przepięć.

Elektrownia dostarcza do domów prąd zmienny, jedno- lub trójfazowy, o częstotliwości 50 Hz. Przepięcie ma miejsce wtedy, gdy w instalacji elektrycznej pojawi się napięcie wyższe od przewidzianego. Powody przepięcia mogą być różne.

Od telewizora...
Przepięcia w instalacji elektrycznej mogą być wywołane przez zamontowane w niej urządzenia. Najczęściej ma to miejsce przy ich włączaniu i wyłączaniu (przepięcia łączeniowe). Przepięcie może też być spowodowane zwarciem w instalacji lub być wynikiem zetknięcia i wzajemnego ruchu (tarcia) przedmiotów wykonanych z materiałów przewodzących i nieprzewodzących – jest to tak zwana elektryczność statyczna. Może dojść wtedy do wyładowania iskrowego rzędu kilkudziesięciu tysięcy woltów. Ze względu na możliwość wystąpienia któregoś z powyższych zagrożeń, powinno się wyposażyć urządzenia elektryczne w odpowiednie zabezpieczenia, które zapewnią im bezawaryjną pracę.

...i od pioruna
Źródłem przepięć w instalacjach elektrycznych może być bezpośrednie uderzenie pioruna w sieć zasilającą budynek lub linię przesyłającą energię elektryczną. Jeśli piorun uderzy w sieć energetyczną daleko od budynku, nawet w odległości 1,5 km, przepięcie dotrze do niego zasilającymi go przewodami elektrycznymi.
Przy uderzeniu pioruna w instalację odgromową budynku prąd o natężeniu kilku tysięcy amperów powoduje powstanie bardzo silnego pola elektromagnetycznego. W przewodach elektrycznych, znajdujących się w pobliżu, indukuje się napięcie przekraczające to, które jest w sieci. Wszystkie urządzenia elektryczne (telewizor, komputer), które nie będą zabezpieczone ogranicznikami, zostaną zniszczone.
W budynkach jednorodzinnych do 500 m2 nie jest wymagana instalacja odgromowa. Warto ją jednak wykonać dla własnego bezpieczeństwa.  

Pod ochroną
Ochroną przed przepięciami atmosferycznymi i łączeniowymi jest zainstalowanie ograniczników (czyli odgromników i ochronników przeciwprzepięciowych), a także wykonanie połączeń wyrównawczych wszystkich metalowych elementów konstrukcyjnych budynku i instalacji z uziemieniem. Zamontowanie ograniczników i wykonanie połączeń należy zlecić elektrykowi z uprawnieniami do 1 kV.

Miejsca, w których umieszcza się ograniczniki przepięć.
Autor: Agnieszka Sternicka , Marek Sternicki

Ograniczniki klasy B...
Pierwszym stopniem ochrony instalacji elektrycznej są ograniczniki klasy B. Ich zadaniem jest ochrona przed przepięciami wywołanymi wyładowaniami atmosferycznymi, bezpośrednimi lub pobliskimi.
Stosuje się je w domach, w których do instalacji wewnętrznej może wpłynąć prąd piorunowy, czyli w domach z napowietrznym przyłączem elektrycznym lub z instalacją odgromową. Ograniczniki montuje się na początku instalacji elektrycznej, czyli w złączu elektrycznym (jest to miejsce połączenia przyłącza elektrycznego i instalacji wewnętrznej, zwykle znajduje się w skrzynce na parterze domu) lub w rozdzielnicy głównej.
Jeżeli nie ma tam miejsca, można je umieścić w szafce obok. Każdy z nich musi być podłączony między przewodem fazowym i uziomem oraz między przewodem neutralnym N i uziomem. Jeśli pojawi się niebezpieczne napięcie, ogranicznik zwiera na krótko instalację. Dzięki temu napięcie to nie przechodzi na urządzenie elektryczne. Działanie instalacji elektrycznej zostanie przywrócone po wciśnięciu odpowiedniego przycisku, podobnie jak w bezpiecznikach automatycznych, lub po wymianie uszkodzonej wkładki.

...klasy C
Ograniczniki klasy C obniżają przepięcia wywołane przez łączenie lub wyładowania atmosferyczne, ograniczone wstępnie przez ograniczniki klasy B.
Montowane są jako:
- pierwszy stopień ochrony w domach z przyłączem kablowym i bez instalacji odgromowej (czyli takich, w których nie robi się pierwszego stopnia ochrony).
- drugi stopień ochrony w domach z napowietrznym przyłączem elektrycznym lub z zewnętrzną instalacją odgromową.
Jeśli instalacja jest krótsza niż 20 m, to zamontowany ogranicznik klasy C chroni ją całą. Gdy instalacja jest dłuższa, bardziej rozległa, ograniczniki trzeba montować co 20 m.
W domach jednorodzinnych, które są zwykle niskie, ograniczniki klasy C montuje się w rozdzielnicach (miejsce, gdzie przewód główny rozgałęzia się na obwody), ale nie dalej niż 20 m od chronionych urządzeń. Dla większości instalacji zastosowanie dwóch stopni ochrony jest wystarczające.

...oraz klasy D
Ograniczniki przepięć klasy D stosowane są do ochrony urządzeń kosztownych i szczególnie wrażliwych na przepięcia, takich jak: serwery, centralki alarmowe, skanery. Montowane są bezpośrednio przy urządzeniu (w gniazdku, w puszce) i chronią tylko to urządzenie.



Ogranicznik klasy B.
Autor: DEHN
Ogranicznik klasy C.
Autor: DEHN
Ogranicznik klasy D.
Autor: DEHN

Uwaga! Zamontowanie ogranicznika klasy D ma sens jedynie w instalacji z pierwszym i drugim stopniem ochrony. Praktycznie każde przepięcie może go uszkodzić, jeśli nie jest zmniejszone na wcześniejszych stopniach ochrony.
Przed przepięciami w liniach przesyłających sygnał telekomunikacyjny lub antenowy chronią ograniczniki zamontowane bezpośrednio przed danym urządzeniem: telewizorem, komputerem, faksem. Układ taki chroni przed przepięciami dochodzącymi zarówno z instalacji elektrycznej, jak i instalacji przesyłającej sygnał. Jest szczególnie przydatny w wolno stojących domach z indywidualną anteną na dachu.
Przepięcia w wyniku elektryczności statycznej  można ograniczyć, uziemiając urządzenie gromadzące ładunek elektrostatyczny (na przykład pralkę, telewizor). Duża wilgotność powietrza (powyżej 70%) zmniejsza w dużym stopniu to zjawisko.

Za ile?
Za ograniczniki klasy B musimy zapłacić około 300 zł, za ograniczniki klasy C – 120-145 zł. Kupno skrzynki z kompletem ograniczników klasy B i C to wydatek co najmniej 3000 zł. Ograniczniki klasy D kosztują od około 40 zł (do gniazda podtynkowego), 80 zł (do rozgałęziacza) do 240 zł (ograniczniki do zamontowania w liniach przesyłających sygnał telekomunikacyjny).

Uziemiona antena
Maszt antenowy umieszczony wysoko nad ziemią, na dachu, powinien być uziemiony i jeśli jest instalacja odgromowa, połączony z nią. Jeśli jej nie ma, do uziemienia stosuje się linkę miedzianą o przekroju 16 mm2 i podłącza się ją wprost do uziomu pionowego lub poziomego w gruncie. Odciągi wykonane z materiału przewodzącego prąd (drut, linka) odchodzące od masztu antenowego też powinny być uziemione.Jeśli zainstalowany jest ogranicznik przepięć przy telewizorze, jest większe prawdopodobieństwo, że uderzenie pioruna w uziemiony maszt antenowy nie uszkodzi urządzenia ani nie spowoduje pożaru.

Uziemienie anteny.

8 komentarzy:

  1. Ten komentarz został usunięty przez autora.

    OdpowiedzUsuń
  2. Jeśli chcemy ochronić dom przed skutkami przepięć to przede wszystkim nie możemy oszczędzać na sprzęcie elektrycznym. Należy stosować wysokiej jakości gniazda elektryczne https://interblue.pl/osprzet-elektroinstalacyjny,c,71/kontakt-simon jak i cały osprzęt elektroinstalacyjny.

    OdpowiedzUsuń
  3. Bardzo interesujący wpis na bloga. U mnie zastosowałem bezpieczniki automatyczne, które znalazłem tu:https://dlaelektrykow.pl/210-zlaczki-i-uchwyty i od momentu instalacji nie miałem przepięć ani zwarć w instalacji. Dobre zabezpieczeniem przed zwarciami czy przepięciami jest niezbędne w nowo budowanym domu, żeby później uniknąć nieprzyjemności.

    OdpowiedzUsuń
  4. Najlepiej w tym celu zamontować ograniczniki, https://www.asaj.pl/ograniczniki-przepiec ale samemu nie polecam zabierać się do montowania instalacji, zwłaszcza nie posiadając doświadczenia. Czasami trzeba dłużej poczekać na specjalistę, ale w tym przypadku warto uzbroić się w cierpliwość.

    OdpowiedzUsuń
  5. Na pewno jest cała masa różnych narzędzi które nas chronią przed skutkami przepięć. Ja także u siebie takie coś w firmie posiadam. Najbardziej jednak podoba mi się to, ze mogłem bez problemu od firmy https://poprostuenergia.pl/prad-dla-firmy/ otrzymać ofertę na niższą cenę prądu.

    OdpowiedzUsuń
  6. Na pewno sam prąd w naszym domu jest bardzo ważny i ja również jestem zdania, że fajnie jest wiedzieć komu najlepiej jest zlecać prace elektryczne. Jak dla mnie od zawsze świetnie współpracuje się z elektrykiem http://elektryk-wroclaw.pl/ i do niego mam pełne zaufanie.

    OdpowiedzUsuń
  7. Ochrona przed przepięciami to kluczowa sprawa, aby uniknąć uszkodzeń elektrycznych urządzeń w domu. Warto zainwestować w odpowiednie ograniczniki, aby zminimalizować ryzyko. A jeśli potrzebujesz profesjonalnej pomocy przy montażu czy doradztwie, to zawsze warto skonsultować się z ekspertami, na przykład Elektryk Poznań. Bezpieczeństwo jest priorytetem!

    OdpowiedzUsuń